Robak komputerowy (worm) to złośliwy program, który samodzielnie rozprzestrzenia się przez sieć, wykorzystując luki w systemach, bez potrzeby uruchamiania go przez użytkownika. W przeciwieństwie do wirusa nie musi dołączać się do innego pliku.
Czym robak różni się od wirusa?
Wirus potrzebuje programu „żywiciela” i zwykle działania użytkownika, na przykład otwarcia pliku. Robak kopiuje się sam: skanuje sieć w poszukiwaniu podatnych urządzeń i przenosi się na nie automatycznie, przez co może zainfekować tysiące komputerów w krótkim czasie.
Znane przykłady
- Morris (1988): jeden z pierwszych robaków internetowych, który wykorzystał m.in. błąd przepełnienia bufora i zablokował wiele ówczesnych komputerów,
- ILOVEYOU (2000): rozsyłał się e-mailem w postaci „listu miłosnego”,
- WannaCry (2017): szyfrujący dane robak wykorzystujący lukę w protokole SMB.
Jak się chronić?
Regularnie aktualizuj system i oprogramowanie, zamykaj niepotrzebne usługi sieciowe, segmentuj sieć i stosuj zapory. Większość głośnych epidemii robaków korzystała z luk, dla których poprawki istniały już od dawna.
Robak rozprzestrzenia się sam przez sieć, bez udziału użytkownika. Znane przykłady to Morris (1988) i WannaCry (2017).
WannaCry wykorzystał lukę w protokole SMB w systemie Windows i zaszyfrował komputery na całym świecie, choć poprawka była dostępna wcześniej.
Złośliwy kod często ukrywa swoje działanie, dlatego techniki takie jak zaciemnianie kodu JavaScript wykorzystują nie tylko twórcy aplikacji, ale też atakujący.
Zobacz w praktyce
Jak zaciemnić kod JavaScript i kiedy to ma sens 
Ochrona przed atakami brute force – jak zabezpieczam logowanie na stronie i serwerze 
Analiza logów serwera strony internetowej - poradnik