Wzorzec projektowy (design pattern) to opisane, wielokrotnie sprawdzone rozwiązanie często powtarzającego się problemu w projektowaniu oprogramowania. Nie jest gotowym kodem do skopiowania, lecz schematem współpracy klas i obiektów, który programista dostosowuje do własnego kontekstu i języka. Wzorce nie są gotowym kodem do skopiowania, tylko sprawdzonym schematem rozwiązania problemu, który dopasowuje się do języka i kontekstu. Dzielą się na kreacyjne, strukturalne i behawioralne, a ich nazwy ułatwiają zespołom rozmowę o architekturze.
Skąd się wzięły wzorce?
Pojęcie spopularyzowała w 1994 roku książka „Design Patterns” czterech autorów, zwanych Gang of Four (Gamma, Helm, Johnson, Vlissides). Opisali w niej 23 wzorce zapożyczone z doświadczeń programistów, a nazwy takie jak Singleton czy Obserwator stały się wspólnym słownikiem zespołów. Sama idea wzorców wywodzi się z architektury budowlanej Christophera Alexandra.
Trzy grupy wzorców
Wzorce kreacyjne dotyczą tworzenia obiektów (Singleton, Fabryka, Builder). Strukturalne opisują składanie klas w większe całości (Adapter, Dekorator, Fasada). Behawioralne określają sposób komunikacji i podziału odpowiedzialności między obiektami (Obserwator, Strategia, Polecenie). Oprócz nich istnieją wzorce architektoniczne, takie jak MVC.
Kiedy używać wzorców?
Wzorzec ma sens, gdy rzeczywiście rozwiązuje napotkany problem, a nie wtedy, gdy chcemy go „użyć”. Nadużywanie wzorców prowadzi do przeprojektowanego, trudnego do zrozumienia kodu. Zasady KISS i YAGNI przypominają, że najprostsze działające rozwiązanie jest zwykle najlepsze.
Ma to bezpośredni związek z praktykami, na których opiera się pisanie czytelnego i zrozumiałego kodu.
Zobacz w praktyce
Clean Code - jak pisać czytelny i zrozumiały kod
Overengineering w stronach internetowych
Jak zmierzyć i spłacać dług technologiczny w projekcie Powiązane pojęcia
Wszystkie hasła z kategorii Programowanie i wzorce projektowe