Obciążenie poznawcze (cognitive load) to ilość wysiłku umysłowego, jakiego wymaga od użytkownika zrozumienie strony lub wykonanie zadania. Pojęcie wprowadził John Sweller w 1988 roku. W UX celem jest ograniczanie zbędnego wysiłku, aby użytkownik mógł skupić się na swoim celu.
Jakie są rodzaje obciążenia poznawczego?
Wyróżnia się obciążenie wewnętrzne (wynikające z trudności samego zadania), zewnętrzne (spowodowane źle zaprojektowanym interfejsem) i istotne (potrzebne do nauki). Projektant może wpływać głównie na zewnętrzne, usuwając wszystko, co męczy, a nie pomaga.
Jak zmniejszać obciążenie?
- ogranicz liczbę wyborów na jednym ekranie,
- dziel długie formularze na kroki i stosuj domyślne wartości,
- używaj znanych wzorców zamiast wymyślać własne,
- zachowaj spójność oznaczeń i nazw,
- dbaj o przejrzystą hierarchię i odstępy.
Dlaczego to ważne?
Przeciążony użytkownik rezygnuje: opuszcza formularz, wraca do wyszukiwarki lub popełnia błędy. Prostsza strona zwykle przekłada się na wyższy współczynnik konwersji i mniej zgłoszeń do pomocy. Dobrze działają tu prawa Hicka i Millera opisane w zbiorze praw UX.
W pracy nad produktem uwzględnia się to na kolejnych etapach, jakie obejmuje proces projektowania UX.
Zobacz w praktyce
Proces projektowania UX krok po kroku – od badań do testów
Jak zaprojektować silosy tematyczne krok po kroku
Testy A/B w GA4 – jak je prowadzić i mierzyć po wyłączeniu Google Optimize